De Statenvertaling is een monument dat in de Nederlandse geschiedenis zijn sporen heeft nagelaten. Ontsluiting van dit monument in hedendaagse taal is de doelstelling van het project dat de Statenvertaling heeft herzien, in opdracht van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond van de PKN. Het resultaat van deze noeste arbeid, de Herziene Statenvertaling (HSV), is in december 2010 in Dordrecht gepresenteerd. Een stuurgroep, waarin naast het RID, de gemeente Dordrecht en de stichting Herziening Statenvertaling zitting hebben, heeft er een samenhangend programma omheen gezet.
De Statenvertaling neemt nog steeds een belangrijke plaats in binnen de Nederlandse samenleving. De Statenvertaling is niet alleen een monumentaal werk dat indertijd door de vertalers is opgeleverd. Het is ook een katalysator geweest voor de ontwikkeling van de Nederlandse taal. In spreekwoorden en taaluitingen zijn nog altijd verbindingen met de Statenvertaling aanwezig. Daarnaast bieden de vele geïllustreerde uitgaven die door de tijd zijn uitgegeven even zoveel doorkijkjes in de ontwikkeling van de Nederlandse samenleving. Het feit dat er een plaats is ingeruimd in de Canon van de vaderlandse geschiedenis onderstreept nog eens het belang van dit monumentale werk.
Gekoppeld aan de Statenvertaling doortrok ook de gereformeerde religie een deel van de Nederlandse samenleving. Vele vertalingen werden gedrukt en in de gezinnen gelezen. Wat naast invloed op het geestelijk denken uiteraard ook invloed op het taalgebruik had. Tot op vandaag wordt deze vertaling binnen een deel van de Nederlandse bevolking nog gebruikt. Daarnaast diende en dient de vertaling als inspiratie voor hedendaagse vertalingen die de oude bijbeltaal op actuele wijze onder de aandacht van de religieus geïnteresseerde lezers willen brengen.
In aanloop naar de presentatie van de Herziene Statenvertaling heeft het RID in samenwerking met Driestar Educatief en de Gemeente Dordrecht een Studium Generale georganiseerd.
Op 4 december 2010 is de Herziene Statenvertaling (HSV) in de overvolle Grote Kerk van Dordrecht gepresenteerd.
Dat de Herziene Statenvertaling in een duidelijke behoefte voorziet blijkt wel uit het feit dat op de dag dat de HSV werd gepresenteerd de eerste druk van 50.000 exemplaren al uitverkocht is. Uitgeverij Jongbloed is gestart met een herdruk en is zelfs al bezig met een derde druk om aan de grote vraag naar de HSV-Bijbel te kunnen voldoen.
Erfgoedcentrum DiEP van de Gemeente Dordrecht, Museum Catharijneconvent en het Nederlands Bijbelgenootschap, werken samen aan de tentoonstelling ‘Het Ware Geloof? Reformatie als cultuurclash’, die van 13 juni t/m 26 september 2010 te zien is in Dordrecht. Het RID heeft Erfgoedcentrum DiEP met raad en daad terzijde gestaan bij het samenstellen van deze tentoonstelling. Deze tentoonstelling wordt samengesteld door Erfgoedcentrum DiEP en zet de religieuze en culturele verschillen van destijds weer even op scherp.
De vraag naar het ware geloof leeft al vele eeuwen in Dordrecht. De stad zocht altijd een eigen wijze om tot een antwoord te komen. Ze onthaalde belangrijke vergaderingen, waarvan de synode van 1618/1619 wereldberoemd werd. Dordrecht kan met recht de bakermat van staat en wreligie worden genoemd. In 1572 vond in het Hof de Eerste Vrije Statenvergadering plaats. Daar werd officieel besloten Willem van Oranje te steunen in zijn opstand tegen de Spaanse overheerser. Dat betekende destijds zoveel als: voor het protestantisme en tegen het katholicisme.
Voelbare dramatiek
De zomertentoonstelling vergroot deze tegenstelling uit en maakt de dramatiek voelbaar. Niet zozeer door verhalen te vertellen, maar door een vertaling naar universele en hedendaagse thematiek. De bezoeker kan zich in de historische zalen van Het Hof laven aan blinkend liturgisch vaatwerk of tot inkeer komen bij de kracht van het woord. De expositie komt tot stand in samenwerking met Museum Catharijneconvent. Dit museum bezit een grote collectie voorwerpen die te maken hebben met de religiegeschiedenis van Dordrecht.
Calvijn
De tentoonstelling staat niet op zichzelf; de komende jaren besteedt Erfgoedcentrum DiEP op verschillende manieren aandacht aan de rol van Dordrecht in de periode van Revolte en Reformatie. Het succesvolle Calvijnjaar, met de tentoonstelling Calvijn & Wij en het cultureel programma daarbij was een eerste stap – ze trokken meer dan 100.000 bezoekers.
HET WARE GELOOF?
Reformatie als cultuurclash
Tentoonstelling 13 juni t/m 26 september 2010
Het Hof, Dordrecht
Meer informatie: http://www.erfgoedcentrumdiep.nl.
Flyer ‘Het Ware Geloof? Reformatie als cultuurclash’
Regelmatig worden door de sector cultuur van de gemeente Dordrecht inspiratiebijeenkomsten georganiseerd. Deze inspiratiebijeenkomsten stellen de vraag aan de orde waar Dordrecht wil staan als Dordrecht in 2020 viert dat het 800 jaar geleden stadsrechten heeft gekregen.
Inspiratiebijeenkomst 2009
Dordrecht gaat samen met het Nationaal Historisch Museum de wording van de stad zichtbaar maken. „De sensatie van de natievorming en de Statenvertaling moet je hier kunnen opsnuiven.” Deze inspiratiebijeenkomst maakt de samenwerking bijna tastbaar, zoals duidelijk wordt uit het verslag in het Reformatorisch Dagblad.
Inspiratiebijeenkomst 2008
’Calvijn, Dordt en Democratie’ was het thema van de inspiratiebijeenkomst begin 2008: een mooie opwarmer voor het Calvijnjaar 2009. Organisator van deze bijeenkomst is cultureel adviseur Han Bakker, verbonden aan het Centrum Beeldende Kunst Dordrecht, in samenwerking met DiEP – archief, monumenten en archeologie Dordrecht en de Stichting Reformatie Instituut Dordrecht.
Gastspreker is prof. dr. James Kennedy, hoogleraar Nederlandse geschiedenis en voorzitter van de stichting Reformatie Instituut Dordrecht. Gespreksleider is Lodewijk Dros, chef redactie Religie en Filosofie van het dagblad Trouw.
De invloed van het calvinisme op de Nederlandse cultuur kent de volgende belangrijke uitingen:
- de onafgebroken gerichtheid op gelijkheid
- de serieuze volksaard
- het adagium: ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’
Zelfs van niet-gelovige Nederlanders wordt gezegd dat ze een calvinistische inborst hebben. Maar hoe zit het met de invloed van de zestiende-eeuwse denker en reformator Calvijn op de wereldgeschiedenis?
Dordrecht heeft een speciale band met Calvijn. Hier werd namelijk tijdens de Nationale Synode in 1618/1619 de leer van de gereformeerde kerk volgens Calvijns anti-autoritaire ideeën vastgelegd. Op de inspiratiebijeenkomst wordt ook ingegaan op de vraag of deze synode democratie heeft geschapen, of democratie de synode?
De geschiedenis van het Nederlands protestantisme heeft – geheel volgens calvinistische traditie – nog geen eigen herinneringsplek. De stichting Reformatie Instituut Dordrecht ziet hier graag verandering in komen. Welke kansen zou het Dordrecht bieden als we herinneringsplek voor de reformatie worden? In het buitenland is volop belangstelling voor de geschiedenis van de reformatie, vooral onder Japanners en Amerikanen. De stichting pleit voor een eigentijdse en interactieve aanpak, zodat het thema voor een breed publiek interessant wordt.
In de media:
- Interview met Marije van Beek op Drechtstad FM, namens het Reformatie Instituut Dordrecht werkzaam voor DiEP
{mp3}resultaten/inspiratiebijeenkomst/Interview DiEP- Marije van Beek{/mp3} - Verslag in het Reformatorisch Dagblad
Reformatie Instituut Dordrecht
